wtorek, 9 kwietnia 2013

Syzyfowe prace, Stefan Żeromski

 "Syzyfowe prace" to powieść Stefana Żeromskiego, wydana po raza pierwszy w Nowej Reformie w 1897 r.  od 7 lipca do 24 września pod pseudonimem Maurycy Zych. Rok później (1898 r.) w formie książkowej została wydana we Lwowie, przy tym wydaniu Żeromski również posłużył się pseudonimem (Maurycy Zych). W roku 1909 ocenzurowana i przygotowana do druku przez autora, książka ukazała się w zaborze rosyjskim pod tytułem "Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace".
W "Syzyfowych pracach" został opisany obraz szkolnictwa w zaborze rosyjskim oraz walka z rusyfikacją polskiej młodzieży. Tytułowe syzyfowe prace mają się odnosić do bezcelowych wysiłków zaborców rosyjskich mających na celu zrusyfikowanie młodzieży polskiej. Stefan Żeromski przy pisaniu powieści czerpał ze swoich doświadczeń z dzieciństwa i lat młodzieńczych, a pod przejrzystymi kryptonimami ukrył swoją szkołę w Pińczowie jako progimnazjum w Pyrzygłowach i gimnazjum w Klerykowie.
W 2000 roku powstała ekranizacja powieści (film i serial) w reż. Pawła Komorowskiego z Franciszkiem Pieczką, Alicją Bachledą-Curuś i Łukaszem Garlickim w rolach głównych.

Bohaterowie:
  • Marcin Borowicz – Jest głównym bohaterem powieści Stefana Żeromskiego. Jego losy stanowią jeden z trzech wątków książki (główny z nich). Historia jego jest opisana na przestrzeni 11 lat;
  • Andrzej Radek (lub Jędrzej Radek) – Drugi z trzech głównych bohaterów i to jemu jest poświęcony jeden z dwóch pomniejszych wątków książki. Pochodzi z Pajęczyna Dolnego, z rodziny chłopskiej. Uczęszczał do progimnazjum w Pyrzogłowach i po jego ukończeniu przeniósł się do szkoły klasycznej w Klerykowie. Pod osobą Andrzeja Radka autor ukrył swego bliskiego przyjaciela Jana Wacława Machajskiego, syna mieszczanina pińczowskiego;
  • Bernard Zygier (lub Bernard Sieger) – Trzeci i ostatni główny bohater. Jemu autor poświęcił ostatni wątek książki. Został wydalony z gimnazjum w Warszawie za patriotyzm. Przybywa do Klerykowa, by uczęszczać na lekcje w klerykowskim gimnazjum;
  • Majewski – nauczyciel klasy wstępnej;
  • Rudolf Leim – nauczyciel łaciny;
  • Pietrow – nowy nauczyciel łaciny (po wakacjach);
  • Iłarion Stiepanycz Ozierskij – nauczyciel języka rosyjskiego;
  • profesor Sztetter – nauczyciel nieobowiązkowego przedmiotu języka polskiego;
  • profesor Nogacki – nauczyciel arytmetyki;
  • Kostriulew – nauczyciel historii;
  • Kriestoobriadnikow – dyrektor gimnazjum;
  • inspektor Zabielskij – pomocnik dyrektora;
  • ksiądz Wargulski;
  • Pazur;
  • Makowicz;
  • Tomasz Walecki, pseudonim: "Figa" – uczeń gimnazjum w Klerykowie. Podczas lekcji historii wystąpił w obronie katolickiej wiary, za co został surowo ukarany;
  • Bracia Daleszowscy;
  • Anna Stogowska – zwana Birutą. Uczennica żeńskiego gimnazjum. Marcin poznał ją będąc w ostatniej, ósmej klasie i zakochał się w niej. Córka polskiego lekarza i Rosjanki. Jej matka, z poczucia winy wobec męża Polaka, wychowała ją i jej rodzeństwo na prawdziwych Polaków. Po śmierci matki Anna przejęła jej domowe obowiązki. Była pracowita, zamknięta w sobie, zbuntowana wobec systemu. Pod koniec utworu wraz z rodziną wyjechała w głąb Rosji;
  • Rodzice Marcina (Helena i Walenty) – matka Marcina, chorowita i wrażliwa kobieta. Umiera w połowie akcji książki. Przesadnie rozpieszczała jedynaka; zależało jej na wykształceniu Marcinka. Ojciec był zubożałym właścicielem ziemskim, utracił majątek po powstaniu styczniowym. Pracowity i troskliwy;
  • Antoni Paluszkiewicz (Kawka) – nauczyciel dwóch młodych paniczów, był pierwszym nauczycielem Andrzeja Radka;
  • pani Przepiórkowska – prowadziła stancję dla chłopców, nazywana przez chłopców Przepiórzycą;
  • radcy Somonowicz i Grzebicki – spekulatorzy polityczni. Często odwiedzali "starą Przepiórzycę";
  • Szymon Noga – mistrz w sztuce łowieckiej. Opowiedział Marcinowi o zabitym powstańcu;
  • Ferdynand Wiechowski – nauczyciel w szkole, w Owczarach;
  • Marcjanna Wiechowska – żona pana Wiechowskiego;
  • Piotr Michcik – uczeń ze szkoły w Owczarach. Dobrze czytał po rosyjsku;
  • Jędrek – służący u Borowiczów;
  • Szwarc – inaczej Buła. Kolega Marcina Borowicza.
 Wydania:
Autor: o
Etykiety: , , , ,

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Subskrybuj: Komentarze do posta (Atom)